KONTAKT MENADZERSKI, A SKLADKI ZUS

Wielokrotnie podkreślaliśmy na blogu, że przychody uzyskiwane z kontraktu menadżerskiego są uznawane w ustawie o PIT jako przychody z działalności wykonywanej osobiście. W konsekwencji, nawet w przypadku założenia działalności gospodarczej i zawarcia w jej ramach kontraktu menadżerskiego nie istnieje możliwość opodatkowania uzyskiwanych dochodów podatkiem liniowym oraz obniżania opodatkowania o faktycznie ponoszone koszty uzyskania przychodów. Kontrakt menadżerski opodatkowany jest na podobnych zasadach jak umowa o pracę.

Powyżej wskazana podatkowa kwalifikacja kontraktów menadżerskich zdaje się także oddziaływać także w zakresie składek ZUS. Zdaniem organu rentowego, kontrakt menadżerski, nawet zawarty w ramach działalności gospodarczej, jest umową nienazwaną zbliżoną do umowy zlecenia i tym samym ZUS zakłada, że menadżer powinien być oskładkowany tak jak zleceniobiorca. Firma zatrudniająca menadżera prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie usług zarządzania powinna jako płatnik odprowadzić składki ZUS na tych samych zasadach jak przy umowach zlecenia.

Samozatrudnieni menadżerowie niestety nie mogą liczyć także na pozytywną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego. W jednym z ostatnich wyroków SN, z dnia 12 listopada 2014 r. sygn. akt I UK 126/14, skład orzekający stwierdził, iż „każda czynność zarządu jest wykonywana w imieniu zarządzanej spółki, więc występujący w roli przedsiębiorcy- menedżera członek zarządu jako piastun osoby prawnej może działać tylko jako jej organ (spółka sama), w więc w jej imieniu i na jej rachunek. Wynika z tego wniosek, że członek zarządu spółki kapitałowej związany z nią kontraktem menedżerskim nie jest samodzielnym przedsiębiorcą bezpośrednio uprawnionym lub zobowiązanym działaniami we własnym imieniu. (…) W rezultacie, choćby kontrakt menedżerski został zawarty w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez członka zarządu spółki kapitałowej, zarządzanie spółką na podstawie takiego kontraktu nie jest prowadzeniem działalności gospodarczej, stanowiącym tytuł podlegania ubezpieczeniu społecznemu przewidziany w art. 6 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a zarejestrowanie działalności gospodarczej przez członka zarządu powiązanego ze spółką prawa handlowego kontraktem menedżerskim nie ma wpływu na istniejący obowiązek spółki, jako płatnika, w zakresie zgłoszenia menedżera do ubezpieczenia na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz obliczania, rozliczania i przekazywania co miesiąc do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz chorobowe za tych ubezpieczonych (art. 17 ust. 1 ustawy)”.

W związku z powyższym, zdaje się że zostało w zasadzie przesądzone, że zarządzający – przedsiębiorca – powinien podlegać oskładkowaniu nie na zasadach przewidzianych dla osób prowadzących działalność gospodarczą, lecz dla zleceniobiorców. W konsekwencji wydaje się, że jedyną możliwością dla menadżerów w optymalizacji składek ZUS może być optymalne rozdzielenie wynagrodzenia z tytułu funkcji zarządczych wykonywanych w ramach kontraktu menadżerskiego i funkcji doradczych wykonywanych na rzecz spółki w ramach działalności gospodarczej.

Odliczenie podatku VAT od najmu miejsc parkingowych

Wprowadzone od 1 czerwca 2014 roku zmiany związane odliczaniem podatku VAT od wydatków związanych z samochodami firmowymi wykorzystywanymi na cele mieszane (służbowe i prywatne) budzą wiele wątpliwości Samozatrudnionych.

Nie trudno jest się domyślić, że w większości przypadków, fiskus stoi na stanowisku, iż niemal od każdego wydatku choćby pośrednio związanego z używaniem samochodu służbowego wykorzystywanego w sposób mieszany można odliczyć jedynie 50% VAT. Niemniej zdarzają się odmienne, pozytywne dla Samozatrudnionych interpretację organów podatkowych.

Niewątpliwie jedną z nich jest interpretacja wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 25 lipca 2014 r., sygn. IPPP1/443-442/14-4/ISZ. Przedmiotem tej interpretacji jest ocena stanowiska wnioskodawcy w zakresie odliczenia 100% podatku VAT od opłaty z tytułu najmu miejsc parkingowych. Organ interpretacyjny zgodził się na pełne odliczenie podatku VAT, nawet w sytuacji, w której na miejscach parkingowych stoją wykorzystywane w sposób mieszany samochody służbowe.

Zgodnie ze stanowiskiem organu podatkowego zawartym we wspomnianej wyżej interpretacji, w celu zbadania prawa do pełnego odliczenia podatku VAT od najmu miejsc parkingowych należy zwrócić uwagę, czy:

  • najem miejsca parkingowego jest związany bezpośrednio z używaniem samochodu służbowego, czy z lokalem, do którego może być te miejsca przypisane, a który to lokal jest głównym przedmiotem najmu (charakter poboczny, akcesoryjny do najmu lokali biurowych)
  • z umowy najmu miejsca parkingowego wynika, jakie konkretne pojazdy mogą być parkowane na miejscu postojowym,
  • Samozatrudniony jest obciążany zapłatą za miejsce parkingowe niezależnie od tego ile i jakie pojazdy były parkowane na miejscu postojowym (czynsz powinien być płacony nawet w sytuacji, gdy w danym miesiącu nie parkował żaden pojazd)
  • przedmiotowe miejsce parkingowe służy nie tylko samochodowi służbowemu, ale i pojazdom należącym do klientów Samozatrudnionego.

W tym momencie praktyka organów podatkowych jest wyjątkowo uboga. Niemniej, w przypadku potencjalnego sporu z organami podatkowymi w zakresie pełnego odliczenia VAT od najmu miejsc parkingowych warto powołać się na wnioski płynące z powyższej interpretacji

BIURO W DOMU, A KOSZTY UZYSKANIA PRZYCHODOW

W swojej praktyce niejednokrotnie spotykaliśmy się z pytaniami Samozatrudnionych dotyczących właściwego ustalenia kosztów uzyskania przychodów w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej we własnym mieszkaniu.

Generalnie Samozatrudnieni prowadzący firmę w miejscu, w którym również mieszkają mogą odliczyć wydatki związane z eksploatacją tegoż mieszkania/biura. Do takich wydatków można zaliczyć m.in. czynsz, opłaty za media (prąd), podatek od nieruchomości, opłatę za wieczyste użytkowanie gruntów, zapłacone odsetki od kredytu hipotecznego. Niemniej za koszt uzyskania przychodu nie może zostać uznana całość opłat związanych z daną nieruchomością. Mianowicie do kosztów uzyskania przychodu Samozatrudniony może zaliczyć tylko część opłat proporcjonalnie przypadających na te pomieszczenia, które są wykorzystywane wyłącznie w działalności gospodarczej i nie są przeznaczone na inne, w tym mieszkalne cele.

Do takich konkluzji można dojść analizując interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, z dnia 7 października 2014 r., sygn. IBPBI/1/415-769/14/AB. Tłem dla powyższej interpretacji była sytuacja informatyka, który postanowił prowadzić firmę we własnym mieszkaniu. W tym celu podzielił nieruchomość na trzy części – jedną przeznaczoną wyłącznie na potrzeby firmy, drugą na potrzeby mieszkalne i trzecią strefę mieszaną, wykorzystywaną zarówno na cele prowadzonej działalności gospodarczej oraz cele osobiste. Dokonując powyższego podziału, informatyk stanął na stanowisku, iż jest uprawniony do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów 20% wydatków związanych z eksploatacją nieruchomości – odpowiadających powierzchni części przeznaczonej wyłącznie na potrzeby działalności gospodarczej oraz na potrzeby mieszane.

Z tym stanowiskiem nie zgodził się jednak fiskus. Zdaniem organu podatkowego do kosztów uzyskania przychodów nie można zaliczyć wydatków związanych z eksploatacją części mieszanej mieszkania – nie służącej tylko i wyłącznie do celów prowadzonej działalności gospodarczej, ale wykorzystywanej w większym stopniu na własne cele mieszkaniowe (np. przedpokój prowadzący do części mieszkania przeznaczonej wyłącznie na cele firmowe oraz salon, w którym zarówno przyjmuje się klientów, jak i przeznacza na cele osobiste). Fiskus stwierdził bowiem, iż niezależnie od faktu prowadzenia, czy też nie prowadzenia działalności gospodarczej, informatyk, wykorzystuje tą część mieszkania na cele osobiste i ponosi koszty związane z jej utrzymaniem.

Mając powyższe na uwadze, należy ze szczególną ostrożnością i starannością podchodzić do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z eksploatacją mieszkania, w którym prowadzi się działalność gospodarczą. W zależności od przyjętej proporcji, korzyści ekonomiczne mogą być znaczne, jednakże wraz ze wzrostem proporcji rośnie możliwość sporu z organami podatkowymi w tym zakresie.

Zakup pustych faktur

Wielu Samozatrudnionych zastanawia nad możliwością obniżenia zobowiązania podatkowego, w szczególności z tytułu należnego podatku VAT, wpłacanego miesięcznie lub kwartalnie do urzędu skarbowego. W sukurs zdają się przychodzić firmy oferujące na sprzedaż „puste faktury”. Jednakże zakup takiej faktury nie jest rozwiązaniem zapewniającym jakąkolwiek optymalizację podatkową.

Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego faktury, które stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczących tych czynności. Nie ulega jakimkolwiek wątpliwościom, że „puste faktury”, które można bez mniejszych problemów nabyć w Internecie nie potwierdzają czynności w nich wskazanych pomiędzy danymi podmiotami.

Co więcej osoba, która dokona nabycia „pustych faktur”, nie będzie mogła zaliczyć danego wydatku do kosztów uzyskania przychodu. Samozatrudnieni, którzy pomimo jasnego brzmienia przepisów decydują się na odliczenie z pustych faktur podatku VAT oraz zaliczenie wykazanych na fakturach wartości netto do kosztów uzyskania przychodów podlegają również karze za wykroczenie lub przestępstwo karnoskarbowe, uzależnionej od wysokości dokonanego uszczuplenia podatkowego.

Zważywszy na istotne zagrożenia, należy ze stanowczością oprzeć się pokusie „łatwiej” optymalizacji podatkowej. Koszty pomocy prawnej oraz kar mogą być znacznie wyższe niż potencjalnie zaoszczędzone korzyści podatkowe.

Organy podatkowe potwierdzają prawo sportowcow do prowadzenia własnej firmy

We wpisie z dnia 14 lipca 2014 r. pt. „Prowadzenie działalności gospodarczej przez sportowców”  informowaliśmy o wydanej przez Ministra Finansów w maju 2014 r. interpretacji ogólnej dotyczącej zaliczenia przychodów sportowców, generalnie właściwych dla działalności wykonywanej osobiście, do źródła przychodów działalność gospodarcza.

Kluby sportowe oraz sportowcy wydają się w pełni korzystać ze zmienionej przez fiskusa dotychczas niekorzystnej linii interpretacji przepisów ustawy o PIT. W jednej z ostatnich interpretacji indywidualnych, wydanej dla klubu piłkarskiego Lechia Gdańsk (sygn. ITPB1/415-774/14/MR), Minister Finansów uznał, iż zarówno piłkarze, jak i trenerzy mogą prowadzić działalność gospodarczą i tym samym płacić podatek według stałej, 19% stawki podatku liniowego, niezależnie od wysokości osiąganego dochodu.

Wspomniana powyżej zmiana interpretacji przepisów może mieć zasadnicze znaczenie dla opodatkowywania sportu profesjonalnego w Polsce. Następstwem zastosowania się do nowej linii wykładni przepisów prawa jest znaczne obniżenie obciążeń podatkowych i składkowych zarówno po stronie przedsiębiorców – sportowców, jak i klubów piłkarskich.

Z uwagi jednak na wcześniejsze niekorzystne stanowisko fiskusa, w celu uzyskania bezpieczeństwa podatkowego, przed zmianą umów zawieranych pomiędzy sportowcem, a klubem, warto zastanowić się nad złożeniem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w swojej indywidualnej sprawie.

Obiad z kontrahentem, a koszt uzyskania przychodu

Z pewnością wielu Samozatrudnionych słyszało o głośnej interpretacji ogólnej ministra finansów z dnia 25 listopada 2013 r. sygn. DD6/033/127/SOH/2013/RD-120521 w sprawie możliwości zaliczania wydatków gastronomicznych podczas spotkań z kontrahentami do kosztów uzyskania przychodów.

W ślad za wyrokiem NSA z dnia 17 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 702/11, z interpretacji wynika, iż:

  • Wymienienie w przepisach podatkowych jako przykładowych kosztów reprezentacji wydatków na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych, nie oznacza, iż wydatki tego rodzaju zawsze muszą zostać wyłączone z kosztów uzyskania przychodów.
  • Dla kwalifikacji danych wydatków jako wydatków na reprezentację wykluczonych z kosztów uzyskania przychodów nie jest istotne miejsce podawania poczęstunków, świadczenia usług gastronomicznych etc, tj. nie bierze się pod uwagę tego, czy poczęstunki odbywają się w siedzibie firmy, czy też poza nią. Dla oceny takich wydatków nie są także istotne takie cechy jak wystawność, wytworność, okazałość poczęstunków.
  • Za wydatki na zakup żywności, napojów i usług gastronomicznych, wyłączone z kosztów uzyskania przychodów należy uznać te, których wyłącznym bądź dominującym celem jest stworzenie pewnego wizerunku podatnika, stworzenie dobrego obrazu jego firmy, czy działalności, wykreowanie pozytywnych relacji z uczestnikami takich spotkań.
  • Każdy wydatek powinien być przedmiotem odrębnej oceny pod kątem okoliczności w jakich doszło do jego poniesienia. Wydatki na zakup żywności, napojów i usług gastronomicznych powinny być wydatkami poniesionymi w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Nie pozostają zatem w jakimkolwiek związku z przychodami podatnika wydatki np. na „obiady dla rodziny”, „fundowane przyjęcia dla znajomych”, „na usługi rozrywkowe”. Tego rodzaju, przykładowo podane wydatki, nie mieszczące się w kategorii kosztów uzyskania przychodów, nie mogą być w ogóle rozważane w kontekście wyłączeń z kosztów uzyskania przychodu jako tzw. kosztów reprezentacji.

Prowadzący działalność gospodarczą, którzy zamierzają zaliczyć wydatek na gastronomię do kosztów uzyskania przychodu powinni dołożyć wszelkich starań w celu właściwego ich udokumentowania. Z zebranej dokumentacji powinny wynikać dane kontrahenta lub osób go reprezentujących obecnych na spotkaniu. Pomocne może być także zawarcie informacji o dacie, miejscu i celu spotkania. Samozatrudniony może zastanowić się także nad sporządzeniem odpowiedniego protokołu ze spotkania, zawierającego powyższe informacje.

WYDATKI NA KSZTALCENIE ZAWODOWE, A KOSZTY UZYSKANIA PRZYCHODOW

Nieustającym zainteresowaniem Samozatrudnionych cieszy się problematyka kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. Pomimo, że definicja kosztów uzyskania przychodów jest dosyć szeroka (są to bowiem wydatki służące do uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodu z pewnymi ustawowymi włączeniami), to wciąż wydaje się, że wiele zależy od stanowiska fiskusa.

Ciekawą interpretację indywidualną wydał Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, z dnia 26.09.2014 r. (sygn. IPTPB1/415-322/14-4/AG). We wspomnianej interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej dokonał istotnego podziału kosztów związanych z dokształcaniem zawodowym. Organ podatkowy stwierdził bowiem, iż przed zaliczeniem wydatku do kosztów uzyskania przychodów należy odpowiedzieć sobie na pytanie:

  • czy taki wydatek związany jest z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych, zdobywaniem wiedzy i umiejętności, które są potrzebne w prowadzonej działalności gospodarczej i które mają z nią związek,
  • czy taki wydatek służy tylko podnoszeniu ogólnego poziomu wiedzy i wykształcenia niezwiązanego z działalnością, a więc co do zasady ma charakter osobisty.

Tylko bowiem wydatek związany z podniesieniem kwalifikacji zawodowych potrzebnych do prowadzenia działalności gospodarczej może być uznany za koszt uzyskania przychodu. W sytuacji, w której organ podatkowy uzna, że wydatek służy jedynie podniesieniu ogólnemu poziomowi wiedzy i wykształcenia niezwiązanego z działalnością gospodarczą, wydatek taki nie może zostać zaliczony do kosztów podatkowych.

Dlatego przed zaliczeniem wydatków na kształcenie kub doskonalenie zawodowe należy zastanowić się, czy spełniają one wspomniane kryteria. Każdy wydatek powinien być faktycznie poniesiony oraz odpowiednio udokumentowany.

Przedmiotowe zagadnienie dotyczy przede wszystkim ponoszenia przez Samozatrudnionych wydatków na:

  • składki członkowskie organizacji zawodowych,
  • zakup literatury zawodowej, czy książek do nauki języków obcych
  • studia doktoranckie, studia podyplomowe, MBA, szkolenia organizowane przez firmy consultingowe, czy kursy językowe