Sportowiec Samozatrudnionym uprawnionym do rozliczania VAT

Sportowiec, trener, muzyk, czy artysta –  wszystkie te wydawać by się mogło odległe profesje łączy jeden wspólny mianownik. Przynajmniej zdaniem fiskusa. Przez długi czas organy podatkowe twierdziły bowiem, że przychody uzyskiwane z działalności sportowej, trenerskiej, muzycznej, czy artystycznej powinny podlegać opodatkowaniu na zasadach ogólnych – tj. podatkiem 18 / 32% (działalność wykonywana osobiście) i nie mogły korzystać z opodatkowania podatkiem liniowym właściwego działalności gospodarczej. Kres takiemu postrzeganiu działalności położył w końcu Minister Finansów w dniu 22 maja 2014 r. wydając interpretację ogólną  sygn. DD2/033/30/KBF/RD-47426 (więcej we wpisie Prowadzenie działalności gospodarczej przez sportowców).

Wiele osób jednak pamięta, że prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o PIT wcale nie oznacza, że działalność gospodarcza jest prowadzenia w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Oznacza to, ni mniej ni więcej, że można rozliczać koszty i przychody jak w działalności gospodarczej i jednocześnie nie być uprawnionym do wystawiania faktur VAT (aczkolwiek w praktyce częstsza jest sytuacja odmienna – istnieje w końcu możliwość opodatkowania wynajmu mieszkania podatkiem ryczałtowym dla nieprowadzących działalności gospodarczej i jednocześnie obowiązek opodatkowywania go w podatku VAT dla prowadzących działalność gospodarczą). Tak, czy inaczej, niemal tak długo jak spory w zakresie opodatkowania działalności sportowej, trenerskiej, muzycznej, czy artystycznej w podatku PIT, trwały spory w zakresie opodatkowywania jej podatkiem VAT. Wygląda na to, że organy podatkowe mogą powoli dawać za wygraną o czym świadczy interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 13.11.2015 r. sygn. ILPP2/4512-1-639/15-2/AK

Interpretacja została wydana w sprawie klubu sportowego współpracującego z Samozatrudnionymi – zawodnikami (siatkarzami) oraz trenerami, którzy wykonują działalność sportową i reklamową oraz wystawiają na rzecz klubu faktury VAT. Zdaniem klubu, co potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej, działalność sportowców i trenerów spełnia przesłanki prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o VAT i nie jest zamieszczona w negatywnym katalogu wyłączeń, o którym mowa w art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT. Zgodnie bowiem z tym przepisem, nie stanowią działalności gospodarczej czynności spełniające łącznie następujące warunki:

  • przychody z tytułu tych czynności otrzymywane są z osobiście wykonywanej działalności trenerskiej lub z uprawiania sportu (warunek przedmiotowy) oraz
  • osoby wykonujące te czynności są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności (warunek podmiotowo-przedmiotowy) w zakresie:
    • warunków wykonywania tych czynności,
    • wynagrodzenia,
    • odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Analizując uzasadnienie przedmiotowej interpretacji, dochodzimy do wniosku, że w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, świadczenie za wynagrodzeniem usług sportowych przez zawodników profesjonalnie uprawiających sport na podstawie umów (kontraktów) i usług trenerskich przez trenerów podpisanych z klubami sportowymi generalnie spełnia przesłanki świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Z drugiej jednak strony, organ podatkowy zauważa, że aby określona czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonywana przez podatnika działającego w takim charakterze w ramach prowadzonej przez niego samodzielnie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, jeżeli z zawartego kontraktu (umowy) np. o profesjonalne świadczenie usług sportowych/usług trenerskich, w którym określono warunki wykonywania tych usług oraz sposób kalkulacji wynagrodzenia, wynikałoby, że zawodnik nie ponosi odpowiedzialności wobec osób trzecich za wykonaną usługę (odpowiedzialność wobec osób trzecich za wykonanie zlecenia ponosiłby wyłącznie zleceniodawca – klub sportowy), wówczas taki stosunek prawny nie miałby co do zasady charakteru samodzielnej działalności gospodarczej. W takim przypadku zawodnik/trener nie byłby co do zasady uznany za podatnika podatku od towarów i usług w związku ze świadczeniem usług sportowych na rzecz klubu.

W przypadku jednak wykonywania przez zawodnika działalności sportowej/trenera usług trenerskich na podstawie zawartej z klubem sportowym umowy określającej warunki wykonywania zleconych czynności oraz wynagrodzenie, z której to umowy wynika, że zawodnik/trener ponosi osobiście odpowiedzialność wobec osób trzecich za wykonaną przez siebie usługę, to zachodzą przesłanki do uznania prowadzonej działalności za podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W kontekście okoliczności faktycznych powoływanych przez klub i wskazania, że zarówno trener, jak i sportowiec ponoszą odpowiedzialność wobec osób trzecich w zakresie świadczenia usług sportowych i trenerskich, Dyrektor Izby Skarbowej przyznał klubowi rację i uznał, że prowadzona przez trenerów i sportowców działalność może podlegać opodatkowaniu VAT. Klub jest uprawniony do odliczania podatku VAT z faktur wystawionych przez sportowców i trenerów.

Mając jednak na uwadze długotrwałe spory z organami podatkowymi w tym zakresie, zalecane byłoby złożenie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i dokładne przeanalizowanie umowy pomiędzy klubem, a sportowcami i trenerami.

Opublikowano Samozatrudnienie, VAT | Otagowano , | Dodaj komentarz

Ustalenie stosunku pracy może drogo kosztować

Wielokrotnie na blogu wspominałem jakie korzyści mogą wiązać się z rezygnacją z etatu i przejściem na samozatrudnienie. Niemniej wciąż szerokie grono osób jest bardziej zainteresowane stabilnością zatrudnienia, urlopami wynikającymi z kodeksu pracy, czy późniejszą wyższą emeryturą. To właśnie te osoby, świadczące pracę w ramach umowy o współpracy (Samozatrudnienia) często zastanawiają się nad wstąpieniem w spór z obecnym pracodawcą dotyczącym ustalenia stosunku pracy. Najczęściej zdarza się to już po zakończeniu współpracy na umowach cywilnoprawnych – np. wraz z pozwem o wypłatę zaległych nadgodzin, czy wynagrodzenia w okresie choroby.

Podobnie postąpiła była dziennikarka Telewizji Polskiej w głośnej ostatnio sprawie o ustalenie stosunku pracy. Sąd zgodził się z nią, że świadczone przez nią usługi powinny być w istocie pracą w rozumieniu stosunku pracy i zasądził na rzecz dziennikarki nadgodziny oraz płatne urlopy.

W sytuacji, w której cała sprawa zakończyłaby się tak jak w akapicie poprzedzającym, była dziennikarka TVP mogłaby czuć się w pełni usatysfakcjonowana osiągnięty rezultatem. Tak niestety dla dziennikarki się nie zdarzyło.

W następstwie przegranego procesu, TVP wpłaciło zaległe składki na ubezpieczenie społeczne, które powinny były być w owym czasie potrącane z wynagrodzenia dziennikarki – niestety dla samej dziennikami, postanowił tymi kosztami obarczyć właśnie swojego byłego zleceniobiorcę / pracownika. Jak czytamy teraz w Gazecie Wyborczej, w artykule pod tytułem: „TVP do pracownicy: Masz etat, to oddaj ok. 70 tys. zł. To niejedyny taki przypadek. Reakcje?” zamieszczonym w dniu 19 stycznia 2017 r, Sąd Apelacyjny w Poznaniu w listopadzie 2016 r. uznał, że TVP postąpiła słusznie obarczając dziennikarkę zaległymi składkami na ZUS i nakazał dziennikarce zwrot tych składek na rzecz TVP. Jak czytamy w artykule „składki ZUS są odprowadzane przez pracodawcę od wynagrodzenia pracownika brutto, więc po zapłaceniu po latach zaległych składek kwota jej pensji brutto wzrosła. Sąd oparł się na założeniu, że gdyby TVP wiedziała, że po latach przyjdzie jej zapłacić składki, płaciłaby Ewie mniej na rękę”.

Istota powyższej sprawy, w kontekście innych, podobnych spraw, w dużej mierze może zależeć od tego w jaki sposób strony zawarta została umowa cywilnoprawna – w sytuacji, gdy umowa byłaby zawierana na kwotę brutto, sąd (niestety dla zleceniobiorcy / pracownika) miałby solidną podstawę do uznania, że koszty zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, czy zdrowotne obarczają zleceniobiorcę / pracownika (całkowity koszt prac przy ustaleniu go w umowie na kwotę brutto jest bowiem stały). W przypadku, gdyby strony umówiły się na kwotę netto, to na zleceniodawcy / pracodawcy powinien spocząć koszt poniesienia składek ZUS.

Jak się zatem mają powyższe dywagacje do zyskującej coraz większą popularność umowie z Samozatrudnionym prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą? Trudno tak naprawdę powiedzieć. W umowach z Samozatrudnionymi wpisywana jest kwota wynagrodzenia netto powiększona o wartość podatku VAT. Problem w tym, że nie jest to kwota netto tożsama z kwotą netto jaka wynika z umów o pracę, czy innych umów cywilnoprawnych niewykonywalnych w ramach działalności gospodarczej. W umowie z Samozatrudnionym, z tej kwoty netto, prowadzący działalność gospodarczą musi samodzielnie potrącić zaliczki na podatek dochodowy i opłacić ZUS. W przypadku kwoty netto z umowy o pracę, kwota ta nie podlega już pomniejszeniom bez zgody pracownika (może być bowiem pomniejszana przy wypłacie o wartość benefitów, jak np. karta medyczna, czy karta sportowa, z których korzystania byłby zainteresowany pracownik). Jak sąd zatem interpretowałby kwotę netto z umowy o współpracy z Samozatrudnionym prowadzącym działalność gospodarczą w kontekście zmiany na stosunek pracy? W mojej ocenie, z uwagi na istotę ponoszenia kosztów podatków przez Samozatrudnionego z wypłacanej mu kwoty netto plus VAT, bliżej tej formule do umowy z wynagrodzeniem brutto i tym samym ryzyko „przerzucenia” zapłaconych składek na Samozatrudnionego w późniejszym procesie cywilnym uważam za spore.

Mając powyższe na uwadze, w przypadku ustalenia stosunku pracy przez Samozatrudnionego, należy baczyć na wszystkie związane z tym konsekwencje – także potencjalnego sporu w zakresie zwrotu przez Samozatrudnionego zapłaconych przez zleceniodawcę / pracodawcę wysokich składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.

Opublikowano Ograniczenia, Samozatrudnienie | Otagowano , | Dodaj komentarz

Wydatki na najem w całości w kosztach uzyskania przychodów Samozatrudnionego?

Dotychczas organy podatkowe przykładały ogromną wagę do ograniczania prawa Samozatrudnionych do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej wydatków, które mogłyby się wiązać z „celami osobistymi”, bezpośrednio niezwiązanymi z działalnością gospodarczą. Dość powiedzieć o licznych kontrowersjach związanych z możliwością zaliczania wydatków na studia podyplomowe, czy naukę języków obcych. Z tego też powodu żadnemu Samozatrudnionemu nie przychodziło nawet do głowy zaliczać wydatków na najem mieszkania, w którym nie jest prowadzona działalność gospodarcza, do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. Może się to jednak niedługo zmienić.

W dniu 4 marca 2016 r. bardzo ciekawą interpretację indywidualną w zakresie możliwości zaliczenia wydatków z tytułu najmu mieszkania wydał Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi (sygn. IPTPB1/4511-830/15-4/RK). Stanowiskiem Ministra Finansów w zakresie możliwości zaliczenia wydatków na najem mieszkania zainteresował się Samozatrudniony prowadzący działalność gospodarczą w zakresie specjalistycznych usług projektowych. Miejsce zamieszkania Samozatrudnionego oraz miejsce prowadzenia działalności gospodarczej było tożsame z miejscem jego zameldowania – miejscowością rodzinną, w której ma centrum interesów osobistych i powiązań rodzinnych. Samozatrudniony zawarł jednak kontrakt w ramach działalności gospodarczej z firmą znajdują się poza jego miejscem zamieszkania. Była to jedyna umowa Samozatrudnionego. Zgodnie z umową, Samozatrudniony miał obowiązek wykonywać usługi z zakresu prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej jedynie w głównym biurze swojego kontrahenta – od późnych godzin porannych do późnych godzin wieczornych. Z tego też powodu, Samozatrudniony postanowił zapewnić sobie miejsce spania w pobliżu siedziby kontrahenta – dojazd z miejsca swojego zamieszkania nie był możliwy i ekonomicznie uzasadniony na tak dużą odległość. W tym celu, Samozatrudniony zawarł umowę najmu mieszkania w pobliżu miejsca wykonywania przez niego kontraktu, które to mieszkanie służy Samozatrudnionemu jako miejsce noclegowe w dniach roboczych. Weekendy, Samozatrudniony wciąż ma zamiar spędzać w miejscowości rodzinnej, gdzie znajduje się jego centrum interesów osobistych.

Samozatrudniony stwierdził, że wydatki na najem mieszkania w pobliżu miejsca wykonywania kontraktu, są związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą – są to bowiem wydatki spowodowane wyłącznie organizacją świadczonych usług i nie są wydatkami na cele osobiste.

Dyrektor Izby Skarbowej, zgodził się ze stanowiskiem Samozatrudnionego i stwierdził, że wydatki na wynajem mieszkania dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej znajdują zastosowanie postanowienia art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skoro zatem wydatki z tego tytułu spełniają kryterium celowości, o którym mowa w tym przepisie, to mogą stanowić koszty uzyskania przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.

Należy oczywiście z dużą ostrożnością podchodzić do stanowiska wydanego w indywidualnej sprawie. Wypadałoby również zauważyć, że stanowisko wyrażone przez fiskusa nie dotyczy każdego stosunku najmu – jeżeli miejsce zamieszkania Samozatrudnionego jest tożsame z miejscem wykonywania kontraktu, wydatków na najem nie można zaliczać do kosztów uzyskania przychodów. Jednakże, w przypadku znalezienia się w podobnym stanie faktycznym o którym mowa w powyższej interpretacji, nic nie stoi na przeszkodzie przygotowania wniosku o interpretację indywidualną w swojej własnej sprawie.

Opublikowano PIT | Otagowano | Dodaj komentarz

Zmiany na blogu

Swoją przygodę z prowadzeniem bloga rozpocząłem dobrze ponad 3 lata temu – pierwszy post pojawił się 10 czerwca 2013 r. Przez cały ten czas współtworzyłem szereg postów na istotne, w mojej ocenie, problemy związane z wątpliwościami jakie niosą za sobą rozliczenia podatkowe oraz składkowe.

Nadal zamierzam prowadzić bloga oraz przygotowywać posty w przyjętym przez siebie kierunku. Przede wszystkim staram się, aby poprzez analizę wydawanych wyroków i interpretacji podatkowych, czytelnicy mogli znaleźć odpowiedź jak prawidłowo rozliczać się z prowadzonej działalności gospodarczej.

Niemniej, w związku z upływem czasu, znacznemu odświeżeniu postanowiłem poddać szatę graficzną oraz układ stałych stron i artykułów. Mając na uwadze ten „nowy początek”, dla wszystkich obecnych i przyszłych czytelników bloga udostępniłem przykładowo wypełnione dokumenty założycielskie oraz rozliczeniowe jednoosobowej działalności gospodarczej  oparte o prosty i jednolity stan faktyczny. Mam nadzieję, że zamieszczone przeze mnie dokumenty pomogą początkującemu Samozatrudnionemu założenie oraz rozliczenie prowadzonej działalności gospodarczej. Dokumenty celowo zostały wypełnione pismem odręcznym, tak aby każdy, nawet bez znacznie ułatwiającego prowadzenie podatkowych rozliczeń oprogramowania, mógł samodzielnie wypełnić i złożyć w organach podatkowych i rentowych właściwie dokumenty.

Wciąż jednak należy pamiętać, że każdy przypadek Samozatrudnionego może być zgoła odmienny od typowego i w określonych okolicznościach faktycznych sposób wypełnienia dokumentów może być inny. Tym niemniej zapraszam do analizy artykułów zawartych w zakładkach „Zaczynamy” oraz „Rozliczamy” w menu na górze ekranu, jak i dokumentów udostępnionych na dysku w poniższym linku

W każdym przypadku, w którym Samozatrudniony stwierdzi, że czas poświęcony na prowadzenie księgowości mógłby wykorzystać w inny sposób lub potrzebuje się upewnić, czy prawidłowo wypełnia wszystkie obowiązki fiskalne, zapraszam do kontaktu pod adresem e-mail blog.samozatrudnienie@gmail.com

Opublikowano Ograniczenia, PIT, Samozatrudnienie, VAT, Założenie firmy, ZUS | Otagowano , , , , , | Dodaj komentarz

Urlop chorobowy, a prawo do odliczenia VAT

Zdarzają się w życiu Samozatrudnionego takie sytuacje, w których z obiektywnych przyczyn nie może prowadzić działalności gospodarczej. Niewątpliwie, takim okresem jest przebywanie Samozatrudnionej na zwolnieniu chorobowym ze względu na ciąże. Pomimo niemożności aktywnego świadczenia pracy, Samozatrudniony wciąż ponosi określone stałe wydatki – takie jak np. raty leasingowe od samochodu służbowego.

Czy podatek VAT z takich rat leasingowych może podlegać odliczeniu / zwrotowi z urzędu skarbowego?

Wydaje się, że tak – przynajmniej takie stanowisko zajął Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 3.11.2015 r., sygn. IPPP1/4512-876/15-4/EK. Organ podatkowy wprost wskazał, że przebywanie osoby prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą na zwolnieniu i tym samym nie prowadzenie działalności gospodarczej w sposób „aktywny” nie pozbawia Samozatrudnionego prawa do odliczenia podatku VAT. Zgodnie bowiem z ustawą o VAT, rozliczenie podatku naliczonego uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Zatem istotne jest aby po okresie zwolnienia lekarskiego doszło do „wznowienia” działalności gospodarczej, w ramach której wykonywane będą czynności opodatkowane podatkiem VAT. Dyrektor Izby Skarbowej jednocześnie zauważył, że aby uznać działalność podmiotu za działalność gospodarczą nie jest konieczne, aby przyniosła ona jakiekolwiek efekty – za podatnika VAT może być również uważany podmiot prowadzący działalność generującą straty, a nawet taki, który w ogóle nie dokona żadnej sprzedaży w danym okresie.

Praktyczny przykład

Magda jest Samozatrudnionym prawnikiem świadczącym usługi jednej z krajowych kancelarii na kwotę 5000 PLN plus VAT (23% – 1150 PLN). Do wykonywania usług w ramach działalności gospodarczej, Magda wykorzystuje, w sposób mieszany, samochód osobowy marki Toyota Yaris, z którego miesięczna rata leasingu wynosi 1.000 PLN plus VAT (23% – 230 PLN). Magda zachodzi w ciążę i przestaje generować przychód w ramach działalności gospodarczej. Na Magdzie wciąż jednak ciążą raty leasingowe, które skrupulatnie opłaca. Magda jest uprawniona do zwrotu z Urzędu Skarbowego połowy kwoty podatku VAT z tytułu miesięcznych rat leasingowych (115 PLN).

Opublikowano VAT | Otagowano | Dodaj komentarz